KIẾN TRÚC VỊ DÂN SINH - DCCD

22


02-2019

KIẾN TRÚC VỊ DÂN SINH

360 Vu Van

KIẾN TRÚC VỊ DÂN SINH

Không nghi ngờ gì nữa, kiến trúc – bộ môn khoa học và là nghệ thuật – có mối quan hệ mật thiết với việc tổ chức không gian sống của cộng đồng.
Bởi thế, trong bối cảnh không gian sống đang chịu sức ép đô thị hóa mạnh mẽ, cảnh quan môi trường khu vực nông thôn cũng trở nên bức bối thì kiến trúc, kiến trúc sư, đặc biệt là mảng kiến trúc vì cộng đồng càng quan trọng. Kiến trúc không chỉ mang ý nghĩa làm đẹp cho đời, mà còn có bổn phận giúp cho cuộc sống của con người trở nên thoải mái hơn, để xứng với vai trò to lớn của bộ môn nghệ thuật này là xây dựng một nền kiến trúc Việt Nam giàu bản sắc, hướng tới mục tiêu cao cả là phục vụ nhân dân.

Trong thực tế, so với kỳ vọng và trọng trách được giao, cần phải nói rằng kiến trúc Việt Nam chưa thực sự mạnh ở mảng kiến trúc cộng đồng. Sự gắng gỏi của lớp kiến trúc sư trẻ theo định hướng của Hội Kiến trúc sư Việt Nam, những công trình vì dân trong khuôn khổ dự án tôn nền vượt lũ, xây trường học ở vùng cao, giải tỏa những khu nhà ổ chuột hay xóm vạn chài… không khỏa lấp thực tế là ước mong vì cộng đồng của giới kiến trúc sư chưa trở thành hiện thực trọn vẹn bởi nhiều lý do.

Có thể nói, “vị dân sinh” trước hết là đáp ứng các nhu cầu thiết thực trong cuộc sống hàng ngày của con người, tạo điều kiện cho người dân cải thiện chất lượng cuộc sống, bù đắp lại những thua thiệt về kinh tế, văn hóa và xã hội. Kiến trúc vị dân sinh là những không gian“của dân, do dân và vì dân”, hướng tới mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội, bù đắp những khoảng trống/ khoảng tối mà kiến trúc chính thống thường bỏ qua vì không mang lại lợi ích cho nhà đầu tư và nhà quản lý.

Một số khía cạnh của Kiến trúc vị dân sinh:

Về đối tượng phục vụ: Đa dạng – từ một cá thể đến một gia đình và rộng hơn là cho một cộng đồng dân cư, từ những đối tượng dễ bị tổn thương ở vùng bị thiên tai, những đồng bào nghèo ở vùng cao, cho tới những cộng đồng người bị thiệt thòi ở đô thị và nông thôn;

Về nội dung: Đó là những“không gian thiết yếu” trong các lĩnh vực Giáo dục – Y tế cấp cơ sở; nhà ở gia đình; không gian cộng đồng mở. Tương ứng với ba tầng nhu cầu cơ bản của con người (theo tháp nhu cầu Maslow): Nhu cầu sinh học cá nhân (ăn, ngủ, nghỉ, bài tiết,..); nhu cầu an sinh (cảm giác yên tâm, an toàn thân thể, có công ăn việc làm, chỗ ở,..); nhu cầu xã hội (muốn được trong một nhóm cộng đồng, bạn bè thân hữu tin cậy,..).

Về đặc trưng và thành tố: Kiến trúc mô-đun hoá để đơn giản (dễ dàng thi công, bảo dưỡng, thay thế), linh hoạt (trong cách ghép, cách sử dụng, cách phát triển không gian), chi phí thấp. Những “không gian thiết yếu” được hình thành từ những “vật liệu thiết thực” (tái sử dụng, rẻ tiền, sẵn có tại địa phương) với công nghệ xây dựng thích hợp (kết hợp phương pháp thủ công truyền thống với kỹ thuật mới tùy từng bối cảnh) và có sự tham gia của người dân từ khi bắt đầu xây dựng đến khi hoàn thành và nâng cấp trong quá trình sử dụng.

Về nguyên tắc ứng xử: Làm cho đời sống cá nhân và cộng đồng thích ứng với hoàn cảnh, không chỉ để tồn tại mà còn để phát triển. Kiến trúc “chung sống” lâu dài với con người và môi trường, thích ứng với từng khu vực khí hậu và văn hoá đặc thù, tận dụng những gì có lợi và thích ứng với những sự bất lợi. Nguyên tắc chung: Kiến trúc = kiến tạo những cấu trúc nhân tạo theo cách tự nhiên (nương vào tự nhiên, học hỏi và tái hiện tự nhiên). Kiến trúc mà phù hợp với đạo lý của Trời và Đất thì sẽ trường tồn bền vững.

Tóm lại, Kiến trúc vị dân sinh xuất phát từ nhu cầu thiết thực của Con người (ưu tiên những nhu cầu cơ bản của cá nhân và cộng đồng) và phù hợp với những điều kiện Môi trường cụ thể (về tự nhiên và văn hóa-xã hội) mà hình thành nên những “Nơi chốn” nhân văn (chứ không chỉ là những không gian vật lý đơn thuần). Nó góp phần vào sự tiến bộ bền vững của cộng đồng trên cả phương diện vật chất và tinh thần (cải thiện đời sống, vệ sinh môi trường, giáo dục nhận thức và thẩm mỹ, nâng cao ý thức, điều chỉnh hành vi, nâng cấp lối sống văn minh,..) hướng đến sự hình thành và hiện thực hoá những nhu cầu cao cấp hơn (nhu cầu hoàn thiện nhân cách và thể hiện bản thân).

Ths.KTS. Bùi Thùy Dung

Tài liệu tham khảo: Ashui.com; www.goethe.de.


Array

Tin tức liên quan


Tag


Contact us

Liên hệ với chúng tôi

[contact-form-7 404 "Not Found"]

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ:

21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

TRỤ SỞ MIỀN TRUNG

Địa chỉ:

51 Hoàng Kế Viêm, Bắc Mỹ Phú, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

TRỤ SỞ MIỀN NAM

Địa chỉ:

Số 273 Nguyễn Trọng Tuyển - Quận Phú Nhuận - Tp Hồ Chí Minh