Địa chỉ:
21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội
Trong thời đại công nghệ số và cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0), các lĩnh vực trong quân đội nói chung và công tác hậu cần, kiến trúc – xây dựng nói riêng đang đứng trước những yêu cầu đổi mới sâu sắc. Doanh trại – nơi bộ đội học tập, huấn luyện, sinh hoạt và làm việc – không chỉ là một hạng mục xây dựng đơn thuần, mà còn là không gian mang tính phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm đời sống.
Sự phát triển của công nghệ thông minh như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), các giải pháp quản lý kỹ thuật số… đang mở ra cơ hội để hiện đại hóa mạnh mẽ hệ thống doanh trại quân đội. Việc tổ chức kiến trúc doanh trại theo hướng thông minh không chỉ nâng cao chất lượng đời sống và huấn luyện cho bộ đội, mà còn giúp tối ưu hóa vận hành, tiết kiệm tài nguyên, tăng cường bảo mật, chủ động trong tình huống thiên tai – thảm họa – chiến tranh công nghệ cao.

Sử dụng phần mềm để quản lý các hạng mục công trình trong doanh trại
Doanh trại quân đội thông minh (Smart Military Barracks) là mô hình doanh trại tích hợp công nghệ cao nhằm tối ưu hóa chức năng sử dụng, bảo đảm an ninh – an toàn, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả quản lý. Đây là mô hình mới mẻ, được phát triển trên nền tảng kết hợp giữa ba yếu tố:
Trên thực tế, một doanh trại quân đội thông minh cần đáp ứng các tiêu chí sau:

Các loại năng lượng tái tạo trong vận hành công trình DTTM
Mỗi doanh trại cần được quy hoạch tổng thể trên cơ sở:
Việc phân khu chức năng phải khoa học: khu ở tách biệt hợp lý với khu làm việc; khu thể thao, văn hóa bố trí liên hoàn; khu công nghiệp – kỹ thuật gần trục kỹ thuật chính để thuận tiện sửa chữa, bảo dưỡng.
Công trình doanh trại ngày nay không chỉ đơn thuần phục vụ ở, làm việc mà còn thể hiện bản sắc, kỷ luật và khí thế quân đội. Vì vậy:
Đây là điểm khác biệt rõ nét nhất giữa doanh trại truyền thống và doanh trại thông minh. Một số công nghệ chủ chốt cần tích hợp:

Sử dụng vật liệu thân thiện môi trường – bê tông nhẹ chưng áp
Ưu tiên các vật liệu có khả năng cách nhiệt, cách âm tốt, tuổi thọ cao, dễ thi công và bảo trì, đồng thời giảm phát thải ra môi trường như:
Một số mô hình và bài học thực tiễn
Thực tiễn tại Việt Nam:
Một số đơn vị của Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật, Binh chủng Công binh, Quân chủng Hải quân… đã thí điểm:

Sử dụng phần mềm mã QR trong quản lý doanh trại thông minh
Bài học rút ra:
Thách thức và giải pháp
Những khó khăn hiện nay được đánh giá bao gồm:
Giải pháp đề xuất

Đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật quân sự cao tại Học viện KTQS
Để công tác phát triển doanh trại thông minh trong tương lai thì cần có những định hướng dài hạn như: từng bước hình thành hệ thống căn cứ số hóa toàn diện, nơi doanh trại gắn liền với trung tâm điều hành chiến thuật – hậu cần thông minh, phát triển hệ sinh thái doanh trại tích hợp: nhà thông minh – giao thông thông minh – hậu cần tự động, gắn kết doanh trại thông minh với bảo đảm an ninh mạng và phòng thủ không gian số.
Tổ chức doanh trại quân đội thông minh là một yêu cầu tất yếu trong thời kỳ chuyển mình mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp 4.0 và công cuộc hiện đại hóa quân đội. Đây không đơn thuần là việc xây dựng những công trình kiên cố, hiện đại, mà còn là một tư duy mới về không gian quân sự thông minh – linh hoạt – an toàn bền vững.
Để hiện thực hóa mô hình này, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong và ngoài quân đội, từ công tác quy hoạch – thiết kế, đầu tư – xây dựng đến quản lý – vận hành. Quan trọng hơn, cần coi doanh trại thông minh không chỉ là mục tiêu vật chất mà là một phần trong chiến lược nâng cao sức mạnh tổng hợp và tính chuyên nghiệp của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời đại mới.
Bài viết: TS.KTS Bùi Thị Kim Dung – Trung tâm TVXD 2
Nguồn ảnh: Internet