CÔNG NGHỆ RADAR XUYÊN ĐẤT - DCCD

21


04-2025

CÔNG NGHỆ RADAR XUYÊN ĐẤT

360 DCCD

Hiện nay, công nghệ radar xuyên đất (GPR – Ground Penetrating Radar) không còn quá xa lạ trong việc ứng dụng với mục đích định vị các công trình ngầm tiện ích và kiểm tra các kết cấu bê tông. GPR có thể xem là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay bởi tính chính xác, độ trực quan cao cũng như hiệu quả mang lại cực tốt. Sử dụng công nghệ GPR để có thể khảo sát và định vị các lớp dưới mặt đất và bên trong các lớp bê tông,… Điều này có thể giảm rủi ro tiềm ẩn có thể ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến các dự án của các nhà thầu, các công trinh xây dựng, vận tải,…

Hình 1. Thiết bị Radar xuyên đất IDS

GPR là một phương pháp địa vật lý thăm dò, sử dụng sóng điện từ ở dải tần từ 10 – 3000 MHz. Sóng điện từ sẽ được phát từ ăngten phát và lan truyền vào môi trường đất đá. Khi gặp bề mặt phân cách giữa các lớp vật liệu, sóng điện từ sẽ phản xạ lại và được thu nhận bằng ăngten thu. Dựa vào thời gian từ lúc phát sóng đến lúc thu, sẽ xác định được vị trí và độ sâu đối tượng.

Hình 2. Quá trình phản xạ sóng

Hệ thống GPR gồm có các bộ phận chính như: Ăng-ten phát, Ăng-ten thu, khối điều khiển, thiết bị hiển thị, nguồn điện. Nguyên lý hoạt động cơ bản của như sau: Bộ phát xung điện từ sẽ được truyền từ Ăng-ten phát với tần số trung tâm từ 10 – 3000 MHz và dải rộng của xung là 0.1ns. Khi sóng xung điện từ truyền vào môi trường dưới mặt đất gặp phải các vật thể hoặc bề mặt ranh giới có sự khác biệt về tính điện từ (điện trở suất, hằng số điện môi, độ thẩm từ…) sẽ sinh ra sóng phản xạ hoặc truyền qua. Phần các xung điện từ phản xạ sẽ truyền ngược trở lại mặt đất và được Ăng-ten thu tiếp nhận, ghi lại và lưu giữ vào máy tính (Hình 3). Thông qua việc xử lý bằng máy tính và thiết bị hiển thị, các xung phản xạ thu được từ Ăng-ten thu từ dạng sợi quang học được chuyển thành chuỗi tín hiệu thời gian. Loại tín hiệu thời gian này tạo thành rãnh ghi hình dạng sóng radar của mỗi điểm đo. Nó bao gồm các thông tin về biên độ, bước sóng, thời gian truyền…của sóng radar tại điểm đó. Di chuyển (quét) Ăng ten theo các điểm có cùng khoảng cách nằm dọc theo tuyến (mặt cắt) cần đo, tiến hành đo cho toàn tuyến sẽ giúp ta vẽ được mặt cắt sóng phản xạ radar (Hình 4).

Hình 3. Sơ đồ nguyên lý thăm dò bằng radar xuyên đất

Hình 4. Sơ đồ mặt cắt sóng phản xạ radar xuyên đất

Phương pháp radar xuyên đất có khả năng áp dụng hiệu quả trong công tác khảo sát tầng nông. Các đối tượng dị vật ngầm được phản ánh ở lát cắt radar xuyên đất dưới dạng các tín hiệu có sự liên kết về biên độ. Thông thường, mỗi dị vật tán xạ điểm sẽ được nhìn thấy dưới dạng các hyperbol đối với dữ liệu đo đạc khoảng cách chung. Trong quá trình đo đạc ở môi trường đô thị, dữ liệu này mang thông tin các dạng sóng điện từ tần số cao dễ bị ảnh hưởng bởi nhiễu dân dụng (các hoạt động của con người…). Anten có màn chắn có thể giúp loại bỏ các loại nhiễu dân dụng phần lớn có nguồn gốc ở trên mặt đất nhưng việc xử lý và phân tích số liệu này vẫn khó khăn vì quá trình truyền sóng điện từ sẽ bị suy giảm và phân tán năng lượng trong môi trường đất đá. Thông thường, việc thu thập số liệu được tiến hành theo từng tuyến đo 2D vạch sẵn trong khu vực thực địa. Để phục vụ cho công tác phân tích và minh giải số liệu được hiệu quả, chúng tôi sẽ xử lý từng tuyến đo dữ liệu 2D và kết nối các tuyến dữ liệu 2D này trong không gian 3D với mục đích làm tăng khả năng biểu hiện các đối tượng dị vật 3D một cách hiệu quả và thể hiện sự tin cậy của kết quả xử lý.

Hình 5. Công tác khảo sát công trình ngầm tại hiện trường

Về đặc điểm, phương pháp có tính thích ứng cao như: (1)sử dụng phương pháp thăm dò không phá hủy, do vậy công nghệ này có thể áp dụng một cách an toàn ở khu vực đô thị đông dân cư hoặc các công trường xây dựng với điều kiện làm việc tương đối thoải mái. (2) Khả năng chống nhiễu tốt: do có khả năng chống nhiễu điện từ tốt nên có thế tác nghiệp ở khu vực đô thị đông dân cư dưới ảnh hưởng của nhiều tiếng ồn từ môi trường xung quanh. (4) Khả năng định vị nhanh và chính xác: có kết quả trực qua và chính xác về chiều sâu phân bố của đối tượng cần thăm dò, được thể hiện trực tiếp trên mặt cắt đo vẽ với độ phân giải cao. (5) Thiết bị tương đối gọn nhẹ, thao tác đơn giản, có máy tính đi kèm phục vụ cho việc thu thập, ghi chép, xử lý và lưu giữ số liệu ngay trong quá trình thăm dò.

Bài viết: Đoàn Xuân Hưng – Trung tâm Thí nghiệm


Array

Tin tức liên quan


Tag


Contact us

Liên hệ với chúng tôi

[contact-form-7 404 "Not Found"]

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ:

21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

TRỤ SỞ MIỀN TRUNG

Địa chỉ:

51 Hoàng Kế Viêm, Bắc Mỹ Phú, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

TRỤ SỞ MIỀN NAM

Địa chỉ:

Số 273 Nguyễn Trọng Tuyển - Quận Phú Nhuận - Tp Hồ Chí Minh