NỮ KIẾN TRÚC SƯ TRONG QUÂN ĐỘI: HÀNH TRÌNH VƯỢT QUA ĐỊNH KIẾN, KHẲNG ĐỊNH NĂNG LỰC - DCCD

22


04-2025

NỮ KIẾN TRÚC SƯ TRONG QUÂN ĐỘI: HÀNH TRÌNH VƯỢT QUA ĐỊNH KIẾN, KHẲNG ĐỊNH NĂNG LỰC

360 DCCD

Trong dòng chảy âm thầm nhưng bền bỉ của những người kiến tạo không gian trong môi trường quân sự, có một lực lượng thầm lặng nhưng đầy nghị lực, góp phần không nhỏ trong bảng vàng thành tích chung của đơn vị, đó là những nữ kiến trúc sư quân đội. Ở họ, người ta thấy sự giao hòa giữa nét mềm mại nữ tính và bản lĩnh vững vàng, giữa chất nghệ sĩ sáng tạo và kỷ luật quân ngũ thép lạnh. Và hành trình ấy, thực sự không hề dễ dàng…

Khó khăn mang tên “định kiến”

Trong xã hội hiện đại, nữ giới ngày càng khẳng định vai trò trong nhiều lĩnh vực, kể cả những ngành tưởng như “độc quyền” của nam giới. Nhưng tại môi trường đặc thù như quân đội – nơi mọi hoạt động vận hành theo quy chế, nguyên tắc nghiêm ngặt – việc một người phụ nữ đảm nhận vị trí Kiến trúc sư vẫn khiến không ít người băn khoăn, thậm chí hoài nghi.

Nhiều nữ Kiến trúc sư chia sẻ rằng, họ từng phải làm việc gấp đôi, thậm chí gấp ba so với đồng nghiệp nam để chứng minh bản thân. Họ phải vượt qua ánh mắt nghi ngại trong những cuộc họp chuyên môn kỹ thuật, phải vững vàng trước những ý kiến phê bình khắt khe từ cấp trên, và đôi khi phải “nói lớn hơn để không bị lấn át”. Chưa kể những vấn đề liên quan tới bình đẳng giới đã được cân nhắc, quan tâm nhiều hơn so với trước đây, thì việc một nữ Kiến trúc sư đứng vai trò chủ nhiệm hay chủ trì thiết kế luôn gặp phải những trở ngại trong việc giao tiếp, phối hợp công việc với các chủ đầu tư khác giới.

ThS. KTS Trần Thị Việt Hoa – PGĐ Trung tâm TVXD 3, Chủ tịch Hội PNCS VTK trong buổi làm việc tại công trường

Kiến trúc trong quân đội không chỉ là thiết kế doanh trại, thao trường, hầm hào hay các khu kỹ thuật mà còn cả những công trình dân sự với nhiều chủng loại và quy mô; đó còn là sự kết hợp chặt chẽ giữa thẩm mỹ và tính chiến lược – thứ đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về địa hình, điều kiện tác chiến, khả năng phòng thủ và nhu cầu huấn luyện cũng như đặc trưng, đặc thù về hình thức và công năng của mỗi công trình. Đây là một đòi hỏi cao về tư duy tổng hợp – điều mà bất kỳ ai, kể cả nam giới, cũng phải mất nhiều năm rèn luyện mới có thể đáp ứng tốt. Với nữ Kiến trúc sư, dường như khó khăn lại thêm khó khăn.

“Khi được đi tham quan công trình mình tham gia thiết kế đưa vào vận hành sử dụng, cảm giác của tôi vô cùng vui và tự hào, và trong chính cảm xúc ấy tôi lại đi từng phòng, ngắm từng không gian, soi từng chi tiết để xem thiết kế đã phù hợp chưa và rút kinh sau này”– KTS Phạm Mai Phương, Trung tâm TVXD1/Viện thiết kế TCHCKT.

Áp lực nghề nghiệp trong môi trường “kép”: Quân sự & kỹ thuật

Nếu kiến trúc sư dân sự có thể thỏa sức sáng tạo, thử nghiệm các vật liệu hay xu hướng thiết kế mới, thì Kiến trúc sư quân đội – đặc biệt là nữ giới – lại phải bó mình trong khuôn khổ chặt chẽ của tiêu chuẩn quân sự, quy định ngành, định mức ngân sách quốc phòng và tính chất bí mật của công trình. Bên cạnh đó, việc khảo sát thực địa tại các vùng biên giới, hải đảo, địa bàn hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt là điều không thể thiếu. Có nữ sĩ quan Kiến trúc sư từng làm việc liên tục tại các điểm cao biên giới trong điều kiện mưa rét kéo dài, phải di chuyển bằng xe bán tải trên đường đất trơn trượt, ăn nghỉ trong lán tạm của đơn vị bạn. Những trải nghiệm đó, với nam giới đã vất vả, với phụ nữ càng gian nan gấp bội.

“Khó khăn nhất khi thực hiện nhiệm vụ quy hoạch vùng và quy hoạch biển đảo, phải đi công tác dài ngày, xa gia đình, con cái, thậm chí thời gian tính bằng năm, cứ liên tục như vậy. Đồng nghiệp bảo tôi quay về, tôi nói: ‘Tôi đã mặc quân phục, đã đeo lon trên vai, thì không có lý do gì để mình được ưu tiên’.”– Thượng úy. KTS Đặng Thị Thu Thủy, Bí thư Đoàn cơ sở Viện thiết kế TCHCKT chia sẻ.

Thượng úy.KTS Đặng Thị Thu Thủy trong chuyến công tác tại đảo Hòn Đốc, quần đảo Hải Tặc, Kiên Giang

Và đương nhiên, như bất kỳ Kiến trúc sư quân đội khác, các nữ Kiến trúc sư quân đội vừa phải trau dồi kiến thức, kinh nghiệm về thiết kế doanh trại hay các công trình quân sự- điều chưa từng được đào tạo khi còn ngồi trên giảng đường, vừa phải tiếp tục nghiên cứu một loạt tiêu chuẩn, quy chuẩn, cập nhật các thông tin, dữ liệu mới đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.

ThS.KTS Vũ Thanh Vân trong buổi làm việc nghiệm thu đề tài NCKH

Ngoài áp lực chuyên môn, các nữ Kiến trúc sư còn phải đảm bảo tiêu chuẩn về tác phong quân nhân, rèn luyện thể lực, tham gia huấn luyện quân sự định kỳ. Nhìn những bóng hồng mồ hôi lẫn bụi đất lấm trên má, khuôn mặt sạm nắng đang ngắm bắn mục tiêu hay chuyển bước tiếp lệnh oai hùng trong đội ngũ, mới cảm nhận được sự vất vả, yêu ngành, yêu nghề của các chị. Việc cân bằng giữa vai trò người lính – người kỹ sư – người phụ nữ trong cuộc sống riêng tư trở thành một thách thức lớn mà các chị luôn phải cố gắng để vượt qua.

Những người “giữ hồn” cho không gian quân đội

Dù đối mặt nhiều gian nan, song ngày càng có nhiều nữ Kiến trúc sư không những trụ vững mà còn gặt hái được nhiều thành công. Họ chủ trì thiết kế những doanh trại chính quy, hiện đại, thân thiện với môi trường. Họ tham gia các dự án phát triển đô thị quân sự, quy hoạch khu vực chiến lược theo hướng “kép” – phục vụ cả mục tiêu quốc phòng và phát triển kinh tế – xã hội. Họ tham gia các phương án thi tuyển kiến trúc các công trình, dự án lớn mang tính đặc thù và giành giải cao, được nhận nhiều bằng khen của cấp trên trao tặng.

Thượng tá.KTS. Trần Thị Việt Hoa và Trung tá. KTS. Bùi Thị Kim Dung được Hội KTS Việt Nam tặng Bằng khen

Một ví dụ tiêu biểu là Thượng tá.ThS.KTS Trần Thị Việt Hoa – người đã đảm nhiệm vai trò chủ nhiệm thiết kế, chủ trì kiến trúc nhiều dự án lớn mang tính trọng điểm. Các thiết kế của chị không chỉ được đánh giá cao về tính thực tiễn mà còn mở hướng cho các đơn vị khác học tập triển khai. Chị từng chia sẻ:

“Khi công trình được nghiệm thu, đưa vào sử dụng, chứng kiến anh em bộ đội sống và huấn luyện trong không gian do chính tay mình thiết kế, tôi thấy bao nhiêu vất vả đều xứng đáng.”

Không chỉ trên bản vẽ hay hiện trường công trình, nhiều nữ Kiến trúc sư còn tích cực học tập, nghiên cứu, giảng dạy, viết sách chuyên khảo về kiến trúc quân sự. Họ đóng góp trí tuệ để nâng cao chất lượng đào tạo, truyền lửa nghề cho lớp trẻ – điều vô cùng quan trọng trong bối cảnh đội ngũ Kiến trúc sư quân đội đang cần được trẻ hóa và đổi mới.

NCS Bùi Thị Kim Dung trong buổi bảo vệ Luận án Tiến sỹ

“NCKH là lĩnh vực không mới nhưng các KTS còn chưa mạnh dạn tham gia. Chính vì vậy tôi luôn động viên, khuyến khích và hỗ trợ các anh chị em nhiều nhất có thể để thực hiện đề tài của mình. Và mỗi đề tài được nghiệm thu, tôi cảm thấy chung vui với tác giả như chào đón chính đứa con tinh thần của mình vậy.” Trung tá CN.ThS. KTS Vũ Thanh Vân, hiện công tác tại phòng TKM&NCKH/Viện Thiết kế TCHCKT.

Bên cạnh công tác chuyên môn, các nữ Kiến trúc sư còn tham gia nhiệt tình và hiệu quả vào các phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, các phong trào quần chúng. Cùng với tổ chức công đoàn và đoàn thanh niên, các chị đã góp xây dựng đơn vị vững mạnh tiêu biểu, trở thành một lực lượng không thể thiếu trong thành tích chung của quân đội.

Kết luận: Sự khẳng định thầm lặng nhưng bền bỉ

Dù đối mặt với không ít thử thách, nhưng những nữ Kiến trúc sư trong quân đội đã và đang khẳng định: giới tính không phải là rào cản với trí tuệ, nghị lực và lòng yêu nghề. Họ không tìm kiếm sự ngợi khen, không cần tô vẽ, mà âm thầm cống hiến từng công trình, từng bản vẽ cho sự nghiệp xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Nữ Kiến trúc sư quân đội, những người vẽ nên “bản thiết kế” cho tương lai của quân đội, đang từng ngày, từng giờ dựng xây những giá trị bền vững, bằng cả trí tuệ và trái tim.

Bài viết: TS.KTS Bùi Thị Kim Dung


Array

Tin tức liên quan


Tag


Contact us

Liên hệ với chúng tôi

[contact-form-7 404 "Not Found"]

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ:

21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

TRỤ SỞ MIỀN TRUNG

Địa chỉ:

51 Hoàng Kế Viêm, Bắc Mỹ Phú, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

TRỤ SỞ MIỀN NAM

Địa chỉ:

Số 273 Nguyễn Trọng Tuyển - Quận Phú Nhuận - Tp Hồ Chí Minh