HƯỚNG DẪN TÍNH TOÁN CẤP NƯỚC NÓNG DỊCH VỤ - DCCD

26


11-2019

HƯỚNG DẪN TÍNH TOÁN CẤP NƯỚC NÓNG DỊCH VỤ

360 Vu Van

HƯỚNG DẪN TÍNH TOÁN CẤP NƯỚC NÓNG DỊCH VỤ (PHẦN 1)

                             KS Nguyễn Thị Hồng Vân

Cuộc sống hiện tại nhu cầu sử dụng nước nóng trong đời sống sinh hoạt ngày càng lớn. Sử dụng nước ấm trong sinh hoạt hàng ngày vừa đảm bảo sức khỏe, vừa góp phần cho cuộc sống tốt đẹp. Hiện nay, trong quy chuẩn, tiêu chuẩn cấp nước của Việt Nam chưa có các quy định cụ thể về cấp nước nóng cho từng loại đối tượng sử dụng. Với nhu cầu sử dụng lớn và mong muốn có được các tài liệu tham khảo hướng dẫn tính toán cụ thể cho từng trường hợp nhằm mục đích giảm chi phí xuống mức thấp và sử dụng năng lượng có hiệu quả. Bài viết giới thiệu các tính toán nhu cầu dựa trên tiêu chuẩn cấp nước nóng của Mỹ là một trong các quốc gia có sự phát triển cao và hoàn thiện trong các ngành kỹ thuật.

Một hệ thống nước nóng dịch vụ bao gồm (1) một nguồn năng lượng nhiệt, (2) thiết bị truyền nhiệt năng, (3) hệ thống phân phối, và (4) các thiết bị sử dụng nước nóng đầu ra. Việc quy hoạch hệ thống cấp nước nóng trong mỗi công trình hiện tại là nhu cầu cấp thiết không thể thiếu. Trong đó lưu lượng và nhiệt độ là các yếu tố cơ bản trong thiết kế thủy lực và nhiệt của một hệ thống dẫn nước nóng. Kiểm soát áp lực, thời gian vận chuyển và chất lượng nước cũng là các yếu tố cần quan tâm. Các quy trình riêng biệt được sử dụng để chọn thiết bị đun nước và để thiết kế hệ thống ống.

  • Thiết bị đun nước, các cơ sở lưu trữ và ống dẫn phải (1) có đủ dung lượng để cung cấp nước nóng cần thiết và giảm thiểu sự hao phí năng lượng hoặc hao phí nước và (2) có giá thành rẻ khi lắp đặt, bảo dưỡng và vận hành.
  • Nguồn năng lượng: Việc lựa chọn nguồn năng lượng được dựa trên sự lựa chọn thiết bị và vị trí. Chỉ chọn những lựa chọn trên sau khi cân nhắc giá thành, phí lắp đặt, vận hành và bảo dưỡng. Trong lựa chọn tiết kiệm năng lượng, các phiên bản hiện nay của các hướng dẫn tiết kiệm năng lượng nên được tư vấn: dòng ANSI/ASHRAE/IES Tiêu chuẩn 90 hoặc các mục trong Hệ thống Nước nóng dịch vụ trong ANSI/ASHRAE/IESNA Tiêu chuẩn 100
  • Thiết bị đun nước: Hệ thống đun bằng gas; đun bằng điện, năng lượng mặt trời
  • Phân phối: hệ thống ống cấp nước nóng

Trong hệ thống phân phối việc tính kích cỡ cả ống nước nóng và nước lạnh với yêu cầu chênh lệch áp suất ở điểm nước nóng và nước lạnh được giữ ở mức thấp nhất là quan trọng nhất. Chênh lệch tối thiểu này quan trọng với các bồn tắm và vòi sen, vì các thay đổi đột ngột trong dòng chảy có thể gây khó chịu và nguy cơ bỏng. Trường hợp đó có thể sử dụng các thiết bị bù lại áp suất. Ống dẫn về thường được dùng với hệ thống nước nóng với nhu cầu nước nóng có sẵn liên tục. Điều này có nghĩa là hệ thống ống có thể dài đến 30m.

Có thể ước lượng bằng cách nhân tổng chiều dài ống với 30 W/m hoặc ống        không cách nhiệt với 60 W/m. Bảng 1 cho nhiệt lượng hao hụt thực tế trong       ống nước dịch vụ ở 60oC và nhiệt độ môi trường 20oC. Giá trị 30 hay 60 W/m     chỉ khuyên dùng để đơn giản hóa phép tính.

Bảng 1: Nhiệt lượng hao hụt trung bình từ ống nước đầu vào 60oC,

nhiệt độ môi trường 20oC

Kích cỡ, mm Ống đồng đỏ trơn, W/m Ống đồng đỏ cách nhiệt sợi thủy tinh 13 mm, W/m
20 28.8 17.0
25 36.5 19.5
32 43.2 22.5
40 50.9 24.4
50 63.4 28.4
65 76.9 32.5
80 90.3 38.0
100 115.4 46.5

 

  1. Tính lưu lượng bơm theo công thức:

Trong đó

Qp = lưu lượng bơm, L/s

q = nhiệt năng mất, W

= khối lượng riêng của nước = 0.99 kg/L (50oC)

Cp = nhiệt dung riêng của nước = 4180 J/(kg.K)

= chênh lệch nhiệt đô, K

Với 10 K chênh lệch nhiệt độ:

Lưu ý: Phép tính này giả sử đã giảm 10 K là chấp nhận được trong số liệu cuối cùng

  • Yêu cầu nhiệt độ

Các yêu cầu về nhiệt độ trong một số loại dịch vụ có thể tìm thấy ở Bảng 2. Nước nóng 60oC giảm thiểu tập trung khí thải trong thiết bị.

 

Bảng 2 Nhiệt độ nước nóng cho một số dịch vụ

Mục đích sử dụng Nhiệt độ (oC)
Nhà vệ sinh  
     Rửa tay 40
     Cạo râu 45
Tắm vòi sen, tắm bồn 43
Tắm trị liệu 35
Giặt công nghiệp Đến 82
Rửa bát và giặt gia đình 60
Rửa đồ y tế 43
Rửa bát công nghiệp  
     Một hoặc nhiều bể có mui hoặc giá đỡ  
          Rửa Ít nhất 65
          Xả 82 đến 90
     Một bể chứa băng tải  
          Rửa Ít nhất 71
          Xả 82 đến 90
     Một bể có giá đỡ hoặc cửa  
          Rửa và xả Ít nhất 74
     Bể rửa chất hóa học 60
     Nhiều bể có băng tải  
         Rửa Ít nhất 65
         Bơm xả Ít nhất 71
         Xả 82 đến 90
     Rửa dụng cụ hóa học  
         Rửa 60
         Xả Ít nhất 24

 

Nước nóng trong bể và hệ thống chứa

Trong hệ thống chứa, 60 đến 80% nước nóng trong bể được cho là có thể sử dụng trước khi hòa với nước nóng ở nhiệt độ thấp hơn mức cho phép. Tuy nhiên, các thiết kế tốt hơn có thể lớn hơn 90%. Dù vậy, nước nóng có sẵn trong bể chứa thường được tính bởi

 

Vt  =  Rd + MSt­                                                                              (3)

Trong đó

 = thể tích nước nóng, L

R = tốc độ hồi phục ở nhiệt độ yêu cầu, L/s

d = thời gian nhu cầu nước nóng đỉnh điểm, s

M = tỉ lệ nước nóng dùng được với thể tích bể chứa

St = thể tích bể chứa, L

Nước nóng dùng được ở một bể hết hạn được tính

 

Va = MSa                                                                        (4)

 

Trong đó

Va = thể tích nước nóng dùng được trong bể hết hạn, L

Sa = thể tích bể hết hạn, L

Lưu ý: Giả sử là bể nước ở nhiệt độ yêu cầu

Nước nóng lấy từ máy nước nóng có máy đun bể chứa với bể chứa phụ được tính

 

                             VZ = Vt + Va = Rd + M(St + Sa)                                               (5)

 

Trong đó Vz là tổng nước nóng có sẵn trong giờ cao điểm, tính bằng lít

Bảng 3 Sử dụng nước nóng trung bình trong hộ gia đình

Công việc Tối đa (L) Tiết kiệm (L)
Nấu ăn 19 11
Rửa bát bằng tay 15 15
Rửa bát máy 57 57
Giặt quần áo 121 80
Tăm vòi, tắm bồn 76 57
Rửa mặt, rửa tay 15 8

 

Bảng 4 – Nhu cầu sử dụng nước tối thiểu của một đơn vị ở 1 và 2 gia đình

Số phòng tắm 1 đến 1.5 2 đến 2.5 3 đến 3.5
Số phòng ngủ 1 2 3 2 3 4 5 3 4 5 6
GASa                      
Sức chứa, L 76 114 114 114 150 150 190 150 190 190 190
Công suất đầu vào, kW 7.9 10.5 10.5 10.5 10.5 11.1 13.8 11.1 11.1 13.8 14.6
Đầu ra 1h, L 163 227 227 227 265 273 341 273 311 341 350
Hồi phục, mL/s 24 32 32 32 32 36 42 34 34 42 44
ĐIỆNa                      
Sức chứa, L 76 114 150 150 190 190 250 190 250 250 300
Công suất đầu vào, kW 2.5 3.5 4.5 4.5 5.5 5.5 5.5 5.5 5.5 5.5 5.5
Đầu ra 1h, L 114 167 220 220 273 273 334 273 334 334 387
Hồi phục, mL/s 10 15 19 19 23 23 23 23 23 23 23
DẦUa                      
Sức chứa, L 114 114 114 114 114 114 114 114 114 114 114
Công suất đầu vào, kW 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5 20.5
Đầu ra 1h, L 337 337 337 337 337 337 337 337 337 337 337
Hồi phục, mL/s 62 62 62 62 62 62 62 62 62 62 62
BỂ CHỨA GIÁN TIẾPb,c                      
Đầu ra I-W-H, L trong 3h, tăng 55 độ K   150 150   250 250e 250 250 250 250 250
Đầu ra NSX, L trong 3h, tăng 55 độ K   186 186   284 284e 284 284 284 284 284
Dung tích bể chứa, L   250 250   250 250e 310 250 310 310 310
KHÔNG BỂ CHỨA GIÁN TIẾPc,d                      
Đầu ra I-W-H, L trong 3h, tăng 55 độ K   170 170   200 200e 240 200 240 240 240
Đầu ra NSX, L trong 3h, tăng 55 độ K   57 57   95 95e 133 95 133 133 133

 

Bảng 5 Lượng nước nóng sử dụng tổng thể và trung bình cao điểm

Nhóm Trung bình nước nóng sử dụng,(lít)
Hàng giờ Hàng ngày Hàng tuần Hàng tháng
tb max tb max tb max tb max
Tất cả gia đình 9.8 17.3 236 254 1652 1873 7178 7700
Một gia đình điển hình 9.9 21.9 239 252 1673 1981 7270 7866

 

Bảng 6 – Nhu cầu sử dụng nước nóng với các loại tòa nhà khác nhau

Loại tòa nhà Tối đa hàng giờ Tối đa hàng ngày Trung bình hàng ngày
Kí túc xá nam 14.4L/học sinh 83.3L/học sinh 49.7L/học sinh
Kí túc xá nữ 19L/học sinh 100L/học sinh 46.6L/học sinh
Nhà nghỉ: Số đơn vịa      
    20 hoặc ít hơn 23L/đơn vị 132.6L/đơn vị 75.8L/đơn vị
    60 20L/đơn vị 94.8L/đơn vị 53.1L/đơn vị
    100 hoặc nhiều hơn 15L/đơn vị 56.8L/đơn vị 37.9L/đơn vị
Nhà dưỡng lão 17L/giường 114L/giường 69.7L/giường
Tòa nhà văn phòng 1.5L/người 7.6L/người 3.8L/người
Phục vụ ăn uống      
   Loại A – nhà hàng, căng tin 5.7L/số bữa ăn tối đa/h 41.7L/số bữa ăn tối đa/h 9.1L/số bữa ăn tối đa/hb
   Loại B – phục vụ lái xe, qua cửa sổ, ăn trưa, sandwich và đồ ăn nhẹ 2.6L/số bữa ăn tối đa/h 22.7L/số bữa ăn tối đa/h 2.6L/số bữa ăn tối đa/hb
Chung cư: Số căn hộ      
    20 hoặc ít hơn 45.5L/căn hộ 303.2L/căn hộ 159.2L/căn hộ
    50 37.9L/căn hộ 276.7L/căn hộ 151.6L/căn hộ
    75 32.2L/căn hộ 250L/căn hộ 144L/căn hộ
    100 26.5L/căn hộ 227.4L/căn hộ 140.2L/căn hộ
    200 hoặc nhiều hơn 19L/căn hộ 195L/căn hộ 132.7L/căn hộ
Trường tiểu học 2.3L/học sinh 5.7L/học sinh 2.3L/học sinhb
Trường cấp hai và cấp ba 3.8L/học sinh 13.6L/học sinh 6.8L/học sinhb
  • Suy ra từ giá trị tức thời b- trên 1 ngày hoạt động

 

HƯỚNG DẪN TÍNH TOÁN CẤP NƯỚC NÓNG DỊCH VỤ (PHẦN 2)

CÁC LƯU Ý VỀ THIẾT KẾ

Thiết kế hệ thống nước nóng cần cân nhắc những điều sau:

  • Các máy nước nóng kích thước và cách nhiệt khác nhau có thể có hao hụt nghỉ, hiệu năng phục hồi, hiệu năng nhiệt hay hệ số năng lượng khác nhau.
  • Một hệ thống phân phối phải được thiết kế, có kích cỡ và cách nhiệt hợp lí để cung cấp lượng nước nóng cần thiết ở nhiệt độ theo ý người sử dụng. Điều này sẽ giảm hao hụt nghỉ và tăng hiệu năng phân phối nước nóng.
  • Các bẫy nhiệt giữa các đường ống tuần hoàn và các đường ống dạng nhánh làm giảm đối lưu trong đường ống và tăng hiệu năng hệ thống. Ở các hệ thống dân dụng nhỏ, bẫy nhiệt có thể được lắp trực tiếp vào máy đun với mục đích tương tự.
  • Chỉ điều khiển các bơm lưu thông để vận hành khi cần thiết để duy trì nhiệt độ cần thiết ở cuối đường ống để giảm hao hụt ở ống dẫn về.
  • Cho phép tắt các máy tuần hoàn khi tòa nhà không có người sẽ giảm hao hụt nghỉ.
  • Yêu cầu nhiệt độ
  • Dung tích bể chứa, các yêu cầu đầu vào và hồi phục trong bảng là ví dụ và có thể khác nhau với các nhà sản xuất khác nhau. Bất kì sự kết hợp nào tròn các yêu cầu trên ra được đầu ra 1h như trên đều phù hợp
  • Dung tích bể nước nối với máy đun (82oC, nối ở trong hoặc ở ngoài)
  • Dung tích máy nước nóng và đầu vào là tối thiểu cho phép. Các thay đổi trong kích thước bể chứa được cho phép khi hồi phục dựa trên 4.2 mL/(s.kW) với nhiệt độ tăng 55 độ K với máy điện, đánh giá hồi phục AGA với máy gas, và đánh giá IBR với máy hơi nước và nước nóng
  • Dung tích bể nước nối với máy đun (93oC, nối ở trong hoặc ở ngoài)
  • Cũng với 1 đến 1.5 phòng tắm và 4 phòng ngủ với máy nước nóng gián tiếp

 

Bảng7-Nhu cầu nước nóng và Hướng dẫn sử dụng với tòa nhà chung cư (Lít/người)

Hướng dẫn Tối đa hàng giờ Cao điểm 15 phút Tối đa hàng ngày Trung bình hàng ngày
Thấp 11 4 76 53
Trung bình 19 7.5 18 114
Cao 34 11.5 340 204

 

Bảng 9 Nhu cầu nước xả của các loại máy rửa bát

    Yêu cầu nước nóng 82 – 90oC
Loại, kích thước máy rửa bát Tốc độ chảy, mL/s Máy nước nóng không có bể chứa, b mL/s Máy nước nóng có bể chứa để đảm bảo nhu cầu dòng chảy, c mL/s
Loại cửa      
    410 x 410 mm 400 440 73
    460 x 460 mm 550 550 91
    510 x 510 mm 660 660 109
    Dưới quầy 320 320 74
Loại băng tải      
    1 bể 440 440 440
    Nhiều bể (đĩa phẳng) 360 360 360
    Nhiều bể (đĩa xếp chồng) 290 290 290
Máy rửa đồ bạc 440 440 47
Máy rửa dụng cụ 500 500 80
Nhu cầu nước đền bù 150 150 146

Lưu ý: Các giá trị được trích từ phiên bản trước của Quy chuẩn 3 NSF. Phiên bản hiện nay của Quy chuẩn 3 NSF 3-1996 là kết quả dựa trên các tiêu chuẩn không còn đưa ra giá trị lưu lượng chảy tối thiểu.

aÁp lực dòng chảy của máy rửa bát được cho là 140 kPa

bDựa trên tốc độ chảy L/s

cDựa trên máy vận hành ở 100% công suất

 

Bảng 10 Yêu cầu nước nóng đại trà (60oC) với các hoạt động bếp khác nhaua,b

Thiết bị mL/s
Bể rửa rau 47
Bể đơn 32
Bể đôi 63
Bể ba 95
Bể nạo (loại mở) 189
Bể trước xả (bằng tay) 47
Bể trước xả (đóng) 252
Bể trước xả tuần hoàn 42
Bể quầy bar 32
Nhà vệ sinh (1) 5.3

Nguồn: Dunn (1959)

aCho rằng áp lực nước là 140 kPa

b Dựa trên máy vận hành ở 100% công suất

 

Loại Lượng nước yêu cầu 60oC, mL/s Lượng nước yêu cầu 82oC, mL/s
Bể rửa rau 47  
Nhà vệ sinh (5) 26.5  
Bể nạo 189  
Máy rửa bát   290
Lượng nước đầu vào 42  
Lượng nước bổ sung   146
Máy rửa dụng cụ   80
Lượng nước đâu vào 90  
Tổng yêu cầu 395 516

Quy trình ước lượng. Nhu cầu nước nóng của bếp được ước tính dựa trên số bữa ăn phục vụ (giả sử mỗi bữa ăn là 8 đĩa). Nhu cầu nước nóng 82oC là D1 = C1N /

(7)

 

 

Trong đó

= nước cho máy rửa bát, mL/s

= số bữa ăn phục vụ

= thời gian phục vụ

= 0.84 với máy rửa bát một bể

= 0.53 với máy rửa bát 2 bể

(8)

Nhu cầu nước nóng của một bồn rủa đốt ga là:

 

D2 = C2V                         (8)

 

Trong đó

= lượng nước cho bể, mL/s

= 3

= sức chứa bồn (sâu 380 mm), L

Nhu cầu nước nóng đại trà 60oC là

(9)

 

Trong đó

= nước nóng đại trà, mL/s

= 1.2

Tổng nhu cầu là

 

 

Với các quầy nước giải khát và hàng ăn trưa, sử dung 75% nhu cầu tổng. Với các bữa ăn trong khách sạn hoặc được chuẩn bị kĩ lưỡng, dùng 125%.

Trường học

Nước nóng dịch cụ trong trường học cần cho lau dọn, nhà vệ sinh, căng tin, phòng tắm và đôi khi là bể bơi.

Nước nóng dùng trong căng tin bằng khoảng 70% lượng nước cần trong nhà hàng thương mại phục vụ người lớn và có thể được ước tính bằng các phương pháp dùng trong nhà hàng. Khi cần tính kích cỡ theo NSF, tuân thủ theo Quy chuẩn 5.

Tải nước tắm và đồ ăn thường không đồng thời. Mỗi tải cần được tính toán riêng biệt, và tải lớn hơn sẽ quyết định kích cỡ máy nước nóng và bể chứa. Máy tăng nhiệt cần tính kích cỡ theo nhiệt độ của nước đầu vào. Nếu có thể, lượng nước giống nhau có thể được sử dụng cho cả hai nhu cầu. Nếu khoảng cách giữa hai nhu cầu quá lớn, cần sử dụng một máy nước nóng riêng biệt.

Một hệ thống nước nóng riêng biệt cho các bể bơi có thể được tính như hướng dẫn trong mục Bể bơi/Câu lạc bộ sức khỏe.

Giặt công nghiệp:

Giặt giũ thường được chia thành 5 loại. Lượng nước nóng cần dùng phụ thuộc vào khối lượng giặt. Lượng nước nóng 82oC cần trung bình là

Cơ sở                             4.6 mL/(kg.s)

Thương mại                             4.6 mL/(kg.s)

Giặt lanh                        5.8 mL/(kg.s)

Công nghiệp                            5.8 mL/(kg.s)

Giặt tã                            5.8 mL/(kg.s)

Tổng khối lượng giặt nhân với các giá trị trên cho ra nhu cầu nước nóng trung bình hàng giờ. Người thiết kế phải cân nhắc nhu cầu cao điểm; ví dụ, một máy giặt 270 kg có thể có nhu cầu trung bình 1.25 L/s, nhưng nhu cầu cao điểm có thể là 22 L/s.

Khi sử dụng nhiều máy, không cần thiết phải chất đầy tất cả các máy vào giờ cao điểm tức thời. Hệ số đa dạng có thể được ước tính bằng cách sử dụng 1.0 của máy lớn nhất cộng thêm với các hệ số:

  Tổng số máy
  2 3 – 5 6 – 8 9 – 11 12 trở lên
1.0 + 0.6 0.45 0.4 0.35 0.3

Ví dụ, với 4 máy giặt sẽ có hệ số là 1.0 + 0.45 = 1.45

.

Bảng 11 Nhu cầu sử dụng nước nóng cho vòi rửa và tắm công nghiệp

Nhiều vòi rửa Tắm
Loại Số lít nước 60oC cần trong 10 phúta Tốc độ dòng chảy, mL/s Số lít nước 60oC cần trong 15 phútb
910 mm tròn 150 190 110
910 mm bán nguyệt 83 250 150
1370 mm tròn 250 320 185
1370 mm bán nguyệt 150 380 220

aDựa trên nước rửa 43oC và nước lạnh 5oC ở tốc độ dòng chảy trung bình

b Dựa trên nước tắm 40oC và nước lạnh 5oC

 

Bảng 13 Nhu cầu nước nóng trong các đơn vị cố định (60oC)

  Chung cư Câu lạc bộ Gym Bệnh viện Khách sạn, kí túc xá Nhà máy công nghiệp Tòa nhà văn phòng Trường YMCA
Bồn rửa, vệ sinh khép kín 0.75 0.75 0.75 0.75 0.75 0.75 0.75 0.75 0.75
Bồn rửa, vệ sinh công cộng – 1 1 1 1 1 1 1 1
Bồn tắm 1.5 1.5 – 1.5 1.5 – – – –
Máy rửa bát* 1.5 5 đơn vị cố định trên 250 chỗ
Bồn tắm trị liệu – – – 5 – – – – –
Bồn bếp 0.75 1.5 – 3 1.5 3 – 0.75 3
Bồn chạn – 2.5 – 2.5 2.5 – – 2.5 2.5
Bồn dịch vụ 1.5 2.5 – 2.5 2.5 2.5 2.5 2.5 2.5
Vòi sen 1.5 1.5 1.5 1.5 1.5 3.5 – 1.5 1.5
Vòi phun tuần hoàn – 2.5 2.5 2.5 – 4 – 2.5 2.5
Vòi phun bán tuần hoàn – 1.5 1.5 1.5 – 3 – 1.5 1.5

 

 

Bảng 14: Ước tính nhu cầu nước nóng ban đầu

Loại tòa nhà Đơn vị
Bệnh viện, nhà dưỡng lão 2.50/giường
Khách sạn, nhà nghỉ 2.50/phòng
Tòa nhà văn phòng 0.15/người
Trường tiểu học 0.30/học sinh*
Trường trung học 0.30/học sinh*
Nhà chung cư 3.00/căn hộ
   

Array

Tin tức liên quan


Tag


Contact us

Liên hệ với chúng tôi

[contact-form-7 404 "Not Found"]

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ:

21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

TRỤ SỞ MIỀN TRUNG

Địa chỉ:

51 Hoàng Kế Viêm, Bắc Mỹ Phú, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

TRỤ SỞ MIỀN NAM

Địa chỉ:

Số 273 Nguyễn Trọng Tuyển - Quận Phú Nhuận - Tp Hồ Chí Minh