Không gian làm việc công sở, chuyển đổi từ góc nhỏ đến quán cà phê - DCCD

17


07-2020

Không gian làm việc công sở, chuyển đổi từ góc nhỏ đến quán cà phê

360 DCCD

Chúng ta đã biết, vào năm 1985, dân công sở đều đặn cắp cặp đến làm việc tại văn phòng với những không gian bàn giấy đầy quy củ. Đến năm 2020, khi những cuộc họp online ngày càng thịnh hành, các nhân viên ngồi trước màn hình từ quán cà phê bên đường hay chính tại một góc nào đó ở nhà, cùng kết nối và làm việc bất kể khoảng cách về địa lý, không gian. Với một cách nhìn tương đối, thì thực sự không có nhiều thay đổi khi công việc vẫn được hoàn thành vào cuối ngày. Chỉ có điều nó diễn ra với một khung cảnh khác…

Nhân viên ngày nay mong muốn không chỉ là một công việc cố định sau bàn giấy cứng nhắc. Họ muốn làm việc trong một không gian năng động, truyền cảm hứng, nâng cao kiến ​​thức và thúc đẩy tinh thần cũng như thể chất. Một điều chắc chắn rằng tình trạng này chưa từng xảy ra trong các giai đoạn trước đây, và nó chính là một phần tất yếu của xã hội hiện đại: thời đại công nghệ 4.0. Vì vậy, cùng nhìn lại lịch sử phát triển của các văn phòng trong suốt những năm qua, và những điều hoàn toàn có thể mong đợi đến từ tương lai.

Tất cả bắt đầu từ khoảng 3 thế kỷ trước…

Rất lâu trước khi có internet hoặc máy tính, Hải quân Hoàng gia Anh muốn giám sát tất cả các hoạt động hậu cần đang diễn ra với các tuyến thương mại Quốc tế của họ từ một nơi cố định. Để có thể làm như vậy, họ đã mở một không gian quản lý ở London – nơi thường được coi là tòa nhà văn phòng đầu tiên – vào năm 1726. Sau đó không lâu, họ bắt đầu mở rộng ra khắp thành phố tại Anh, và lan rộng ra toàn thế giới. Không gian văn phòng đã được hình thành như thế.

Trong khi một số ý kiến cho rằng không gian mở trong thiết kế văn phòng là xu hướng thiết kế của thế kỷ 21, thì thực tế chúng đã xuất hiện và là xu hướng thống trị suốt những năm thuộc thế kỷ 20. Các kiến ​​trúc sư đã sử dụng hệ thống Taylor- Taylorism để nghiên cứu các cơ chế của chuyển động và phương tiện tối ưu hóa công năng, thực hiện các không gian mở giữa các dãy bàn làm việc để đạt hiệu quả cao nhất và quản lý tốt nhất.

Cảnh quan văn phòng

Vào những năm 1950, các nhà thiết kế nội thất người Đức đã bắt đầu triển khai mô hình Burolandschaft (dịch nghĩa là văn phòng cảnh quan), một khái niệm có cách tiếp cận hữu cơ hơn với bố trí không gian văn phòng mở có mặt bằng triển khai lớn hơn cho công việc nhóm, thường sử dụng hình học không đều và các mô hình lưu thông hữu cơ. So với chủ nghĩa Taylor, “Văn phòng cảnh quan” được tổ hợp linh động hơn, cho phép nhân viên lưu chuyển trên khắp không gian. Sau khi trào lưu này trở nên phổ biến và được chú ý ở Bắc Âu, nó đã bắt đầu lan rộng khắp thế giới, được các nhà thiết kế ủng hộ và triển khai thực hiện trong các dự án từ nhỏ đến lớn.

Văn phòng hành động I

Vài năm sau Burolandschaft, nhóm nghiên cứu của Herman Miller, đã suy luận rằng: Các văn phòng mở cần được giải phóng, cho phép các nhân viên di chuyển và tương tác với nhau. Văn phòng hành động I là nỗ lực đầu tiên trong việc cải thiện nơi làm việc, liên quan đến nhiều thiết kế nội thất với hình dáng và chức năng khác nhau. Tuy nhiên, các thiết bị nội thất quá đắt đỏ và khó lắp ráp, vì vậy giải pháp không tạo được sức hút lớn về tính khả thi.

Văn phòng hành động II

Sau Văn phòng hành động I, Văn phòng hành động II đã được phát triển để khắc phục các lỗi trước đây, chẳng hạn như tạo ra các thành phần nội thất dễ lắp ráp và được tiêu chuẩn hóa. Có lẽ phát minh nổi bật nhất là hệ thống hệ thống tường- vách ngăn di động. Đây là yếu tố chính cấu thành nên không gian văn phòng, nhưng vẫn đảm bảo tính riêng tư và khả năng tùy chỉnh, có thể tạo ra những không gian rộng hẹp theo từng thời kì, theo từng mục đích sử dụng. Herman Miller đã mở rộng thiết kế này sang các ngành công nghiệp khác, như bệnh viện và phòng thí nghiệm. Cách triển khai Văn phòng hành động II đã trở thành một thành công toàn cầu và được các công ty nội thất thực hiện, dẫn đến xu hướng các mô hình tổ hợp được nhân rộng, đảm bảo sự yên tĩnh riêng biệt cho từng không gian làm việc.

Tổ hợp những không gian thành phần

Trong suốt những năm 1980, đã có một sự thay đổi hoàn toàn trong thiết kế văn phòng do nhu cầu ngày càng tăng về nơi làm việc mô-đun giá rẻ và hiệu quả. Người ta nói rằng hồi đó, các văn phòng đã áp dụng tư duy tận dụng ở mức cao, giá thành rẻ, càng có nhiều chỗ làm việc được sắp xếp càng tốt. Đó cũng chính là lý do không gian làm việc được tận dụng một cách triệt để từng mét vuông, khiến chúng trở nên vô cùng đơn điệu và buồn tẻ.

Về cơ bản, nhân viên được sắp xếp làm việc trong một không gian thao tác như một dây chuyền sản xuất tại các nhà máy, công việc lặp đi lặp lại. Nhân viên đến công sở và miệt mài làm việc tại bàn của mình, được hiểu và nhìn nhận như một thế giới riêng của mỗi cá thể, hoàn thành nhiệm vụ được giao theo từng khâu được phân công và không có chỗ cho sự tương tác với các đồng nghiệp. Chính điều này đã tạo nên những nhân viên công sở khô cứng, cáu kỉnh, thậm chí bất mãn và muốn được nhảy việc liên tục, tạo nên vô số khó khăn cho các nhà quản lý.

Nhưng ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội, yêu cầu về sự đổi mới và sáng tạo được chú trọng. Vì vậy cách quản lý cũng có nhiều thay đổi: thúc đẩy phong cách làm việc tự do, sáng tạo, đa dạng và dùng hiệu quả công việc để đánh giá nhân lực cũng như năng suất lao động.

Văn phòng đương đại: Thiết kế đáp ứng công nghệ

Xu hướng thiết kế văn phòng đã đi theo vòng tròn, các nhà thiết kế một lần nữa thấy cần tạo ra không gian mở với những điều chỉnh hợp lý. Gần đây, rất nhiều ý tưởng đã thể hiện tầm quan trọng của không gian làm việc đáp ứng nhu cầu của người sử dụng. Khi nhân viên làm việc trong một không gian không mang lại sự tương tác và phối hợp, doanh nghiệp sẽ ít có khả năng phát triển mạnh, kéo theo sự trì trệ trong toàn hệ thống. Điều này dẫn đến việc cần “thiết kế lại” các không gian mở, các không gian phối hợp làm việc nhóm. Nhân viên văn phòng có thể tương tác với nhau một cách dễ dàng, hiệu quả, nâng cao hiệu suất khi thực hiện công việc.

Người Viking đã rất tinh tế trong thiết kế không gian mở, xóa bỏ sự ngăn cách và phân cấp giữa ông chủ và nhân viên, phát hiện ra những yếu tố mới thể hiện địa vị công việc một cách ẩn ý. Mỗi người có thể tự do đến và đi tùy ý, có thể chọn nơi mình muốn ngồi, được đăng kí tài khoản, được tự do nêu lên ý kiến, thậm chí bình luận về những món ăn hay trang phục đang được thịnh hành. Xã hội và lối sống hiện đại cùng với sự phát triển của công nghệ, đã giúp nhân viên trở nên năng động hơn, làm việc ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào họ muốn. Lối sống của người du mục tại thành phố này đã triển khai không gian và phong cách làm việc mới: nơi nhân viên gắn bó với một văn phòng cố định nhưng lại có thể làm việc ở mọi nơi. Họ không còn cần phải ngồi cố định tại bàn giấy công sở, mà thay vào đó, họ làm việc trong quán cà phê, trong không gian làm việc chung hoặc đơn giản là ở nhà, nơi mà họ cảm thấy thoải mái và hiệu quả làm việc cao nhất. Bởi lẽ, họ không còn được trả lương theo kiểu “công nhật” cũ kĩ, mà được trả lương trên chất lượng và sản phẩm mà họ tạo ra.

Khi các thiết kế văn phòng tiếp tục phát triển, nơi làm việc hiện đại không còn giới hạn chỉ để làm việc, mà thay vào đó lấy cảm hứng từ không gian gia đình và các hoạt động ngoài trời. Máy pinball, các bàn game, bóng bàn và trò chơi điện tử, khu tập gym đã trở thành những phần tất yếu của văn phòng. Thiết kế với không gian tiếp xúc ngoài trời cũng được chú trọng, mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe. Tất cả nhằm tiến đến một môi trường làm việc thực sự năng động, hiệu quả, sáng tạo.

Sẽ rất vô nghĩa khi chúng ta cố gắng dự đoán xu hướng tiếp theo sẽ là gì. Vì vậy, cần bám sát các nhu cầu theo kinh nghiệm thực tiễn, giữa tính đồng nhất và đa dạng, giữa hiệu ứng mở và đóng, giữa nhu cầu của con người trong thời đại 4.0 để có những không gian được thiết kế phù hợp.

Tương lai quyết định gì cho thiết kế văn phòng? Với sự gia tăng của tính di động trong công việc và đại dịch Covid-19 đang xảy ra trên toàn Thế giới, các ngành công nghiệp đã trải qua những thay đổi mạnh mẽ. Hàng triệu người trên khắp thế giới hiện đang bị buộc phải làm việc tại nhà do các quyết định kiểm dịch nghiêm ngặt, những lệnh giới nghiêm nhằm giảm thiểu tác hại của sự lây nhiễm nguy hiểm này. Trong khi đó, độ phát tán của đại dịch này vẫn chưa có gì có thể lường trước, chưa thể biết khi nào nó sẽ dừng lại hay hệ quả khôn lường của nó tới mức nào, nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ thống chính trị xã hội của toàn cầu là không thể phủ nhận. Khi đó, làm việc online tại nhà chính là giải pháp tình huống cứu cánh hiệu quả nhất đối với dân văn phòng. Một câu hỏi được đặt ra: đây có phải là sự khởi đầu của sự kết thúc của các loại hình văn phòng truyền thống?! Chúng ta hãy cùng chờ xem.

 

NCS. KTS. Bùi Thị Kim Dung

 Nguồn tài liệu:

– Herman Miller’s Make Room for Meaning;

– Herman Miller’s There Goes the Corner Office;

– Herman Miller’s Reworking Work;

– 99PercentInvisible’s Office Space Time Loop: From Open Plans to Cubicle Farms and Back Again.


Array

Tin tức liên quan


Tag


Contact us

Liên hệ với chúng tôi

[contact-form-7 404 "Not Found"]

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ:

21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

TRỤ SỞ MIỀN TRUNG

Địa chỉ:

51 Hoàng Kế Viêm, Bắc Mỹ Phú, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

TRỤ SỞ MIỀN NAM

Địa chỉ:

Số 273 Nguyễn Trọng Tuyển - Quận Phú Nhuận - Tp Hồ Chí Minh