Địa chỉ:
21 Lê Văn Lương, Yên Hòa, Hà Nội

KTS Luis Barragan (1902-1988) là chủ nhân giải thưởng Pritzker năm 1980, ông là kiến trúc sư Mexico đầu tiên giành được giải thưởng danh giá này.Barragan được biết đến là một trong những kiến trúc sư có ảnh hưởng lớn đến nền kiến trúc vào thế kỷ XX với phong cách thiết kế đầy màu sắc, hiện đại song vẫn mang những nét riêng của nền văn hóa bản địa.
Tại buổi lễ trao giải Pritzker năm 1980 tại Washington D.C, Chủ tịch Hội đồng Ban giám khảo J. Carter Brown đã đọc trong diễn văn: “Chúng tôi tôn vinh KTS Luis Barragan cho những đóng góp của ông đối với lĩnh vực kiến trúc, nó thể hiện một trí tưởng tượng tuyệt vời, đầy chất thơ của vị kiến trúc sư… Ông không chỉ thành công trong việc thiết kế những khu vườn – nơi con người có thể hòa mình với thiên nhiên, mà còn rất thành công trong thiết kế những công trình tín ngưỡng – nơi đặt niềm tin của con người.Điều đặc biệt là ông đã biến kiến trúc trở thành sợi dây liên kết thần kỳ giữa thiên nhiên và tôn giáo”.
KTS Luis Barragan theo học ngành kỹ thuật trước khi chuyển sang thiết kế kiến trúc. Ông đã tự tích lũy kiến thức cho mình trong lĩnh vực mà ông yêu thích qua sách vở và đi du lịch nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là các nước Châu Âu. Tại thời điểm đó, nhiều kiến trúc sư và nghệ sĩ Mexico đang trong quá trình tìm kiếm nét riêng cho dân tộc mình sau gần 300 năm dưới sự cai trị của Đế quốc Tây Ban Nha. Barragan cũng không nằm ngoài số đó. Bằng niềm say mê với kiến trúc và lòng yêu mến đất nước Mexico, ông đã tìm ra được nét đặc trưng trong văn hóa truyền thống của nước mình, kết hợp với phong cách kiến trúc đơn giản, hiện đại và việc sử dụng vật liệu địa phương rất tinh tế để cho ra đời những không gian đầy ấn tượng, nổi bật và khác biệt so với những tác phẩm cùng thời. Căn nhà riêng của ông mang tên Casa
de Luis Barragan được xây dựng năm 1948 là một đại diện tiêu biểu cho phong cách thiết kế của Barragan.
Công trình Casa de Luis Barragan
Kiến trúc sư: Luis Barragan
Địa điểm: 12-14 General Francisco Ramirez, Mexico City
Năm hoàn thành: 1948
Casa de Luis Barragan nằm ở phía Tây thành phố Mexico, vị trí liền kề với khu thị trấn cổ Tacubaya.Tổng diện tích xây dựng công trình là 1.161 m2, gồm hai sàn, sân thượng và sân vườn. Căn nhà được KTS Luis Barragan sử dụng với mục đích ở và sáng tác các tác phẩm kiến trúc của mình cho đến khi ông qua đời.

Mặt bằng tầng 1

Mặt bằng tầng

Mặt cắt công trình

Mặt đứng công trình
Nhìn từ bên ngoài, công trình có hình dáng và màu sắc mặt đứng rất đơn giản, hòa mình với những ngôi nhà xung quanh mà không để lộ ra nội thất cá tính trong căn nhà.
Khi đặt chân vào bên trong, chiếc cửa đóng lại cũng là lúc mọi âm thanh ồn ào bên ngoài được tách biệt và người ta chỉ nghe thấy tiếng bước chân trên những bậc cầu thang hẹp dẫn tới một căn phòng nhỏ màu hồng. Trong đó chỉ có một chiếc bàn, một chiếc điện thoại cùng cây đèn nhỏ đặt ở phía trên.Mọi vật dụng trong phòng đều được giữ nguyên vị trí trong suốt 50 năm qua. Tuy đơn giản những mỗi vị trí trong nhà đều được nghiên cứu tỉ mỉ và đặc biệt là cách chiếu sáng trong phòng được chú ý đến từng chi tiết, đây được coi như một nét đặc trưng trong phong cách thiết kế của Luis Barragan.
Phong cách của ông mang tính bản địa sâu sắc. Mặc dù theo chủ nghĩa tối giản song những công trình của ông vẫn biểu đạt được sự đa dạng của hình khối và phong phú của sắc màu. Mặt đứng đơn giản dường như đối lập hoàn toàn với màu sắc bên trong công trình. Gần như mọi màu sắc đều được ông sử dụng, trừ màu xanh lá cây bởi ông muốn làm nổi bật yếu tố thiên nhiên trong công trình.Màu sắc được ông lựa chọn chủ yếu cho ngôi nhà của mình là hồng, vàng và tím.Đây là những màu sắc thường xuất hiện trong các trang phục truyền thống của người Mexico. Barragan cho biết ông rất yêu thích những bức tranh của 2 họa sĩ nổi tiếng người Mexico: Rufino Tamayo và Jesús Reyes Ferreira, màu sắc trong những tác phẩm này cũng trở thành nguồn cảm hứng sáng tác của ông. Nó thể hiện được nét đặc trưng cho tính cách sôi động của người Mexico.
Trong căn nhà, người ta nhận thấy có nhiều vật trang trí độc đáo mang nét văn hóa bản địa. Để có được những vật dụng này, ông đã bỏ nhiều thời gian lui tới các chợ đồ thủ công truyền thống và những nơi bán đồ cổ trong thành phố. Là một người theo đạo Công giáo, hình ảnh của những cây thánh giá cũng dễ dàng được nhìn thấy trong căn nhà của ông. Ông nói, ông thường tới các nhà thờ, ông cảm thấy ấn tượng mạnh mẽ trước không gian tĩnh lặng ở đây những khi vắng vẻ và ông mong muốn đem lại cảm giác đó trong những công trình của mình.Vì vậy mà hầu hết các tác phẩm của ông đều mang vẻ đẹp khá huyền bí.
Sinh ra ở một đất nước có thiên nhiên đa dạng và nền văn hóa vô cùng đặc sắc, Luis Barragan đã từng nói: “Kiến trúc là nơi tôi chia sẻ những kỷ niệm tuổi thơ khi tôi sống trong trang trại của gia đình. Niềm cảm hứng từ ngôi làng và thị trấn nơi tôi sinh ra: những bức tường trắng, vườn cây tĩnh lặng, các con đường đầy màu sắc và ngôi làng nhỏ bé được bao quanh bởi những hàng cây râm mát”. Barragan đã khéo léo đưa các yếu tố thiên nhiên như cây xanh, mặt nước và các vật liệu tự nhiên như gỗ, đá… vào công trình của mình một cách hài hòa. Trong căn nhà của mình, ông cốgắng tận dụng tối đa yếu tố thiên nhiên trở thành điểm nhìn cho mọi căn phòng. Chất liệu kính được sử dụng để ngăn cách giữa không gian trong nhà và sân vườn. Cửa sổ những căn phòng này thường là những ô cửa lớn để có thể đón nhận nhiều nhất ánh sáng thiên nhiên từ bên ngoài. Thiết kế này khác hẳn với những ô cửa hướng ra phía mặt ngoài của ngôi nhà, đó là những chiếc cửa nhỏ được bố trí ở trên cao để đảm bảo sự riêng tư cho không gian sử dụng bên trong.
Nói về phong cách thiết kế những khu vườn, Luis Barragan cho biết ông rất ấntượng trước vẻ đẹp thiên nhiên Mexico, vì vậy ông đã cố gắng đưa những nét đẹp đó vào trong thiết kế của mình. Trong các khu vườn của ông, người ta thường thấy xuất hiện hình ảnh đài phun nước. Ông nói: “Tôi nhớ những đài phun nước trong ký ức tuổi thơ: những rãnh nước thoát ra từ con đập, những hồ nước nhỏ trong các vườn cây ăn quả, giếng cạn nước trong sân trong của tu viện, những dòng nước nhỏ và mặt nước long lanh trên tán lá của những cây cổ, và không thể không nhắc tới hình ảnh của những chiếc cầu dẫn nước cổ”. Theo ông, hình ảnh đài phun nước mang lại cảm giác bình an và nhen nhóm lên niềm vui trong ông. Qua đó, người ta có thể cảm nhận được âm thanh róc rách của nước trong không gian tĩnh lặng của khu vườn như một bản nhạc nhẹ du dương, tiếng thì thầm bên trong sự yên lặng.
Năm 1988, KTS Luis Barragan qua đời, căn nhà của ông trở thành bảo tàng thuộc quyền quản lý của Chính quyền Tiểu bang Jalisco và Hiệp hội Kiến trúc Tapatía Luis Barragan. Không gian trưng bày bao gồm mọi đồ đạc trong căn nhà, tác phẩm nghệ thuật của các họa sĩ nổi tiếng Mexico như Diego Rivera, José Clemente Orozco, Jesús Reyes Ferreira, Miguel Covarrubias… và khoảng 3000 ấn phẩm của Luis Barragan. Nơi đây trở thành một trong những điểm tham quan hấp dẫn đối với kiến trúc sư và những người am hiểu nghệ thuật trên khắp thế giới. Căn nhà được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2004.
Một số hình ảnh về công trình




KTS Bùi Thùy Dung
Nguồn tham khảo:
http://www.pritzkerprize.com/1980/bio
http://www.barragan-foundation.org/
http://www.slideshare.net/aaadriaana/luis-barragn-10717543
http://designmuseum.org/design/luis-barragan
http://www.casaluisbarragan.org/
http://www.archdaily.com/102599/ad-classics-casa-barragan-luis-barragan/
http://en.wikiarquitectura.com/index.php/Casa_Luis_Barragan