Trang chủ . Tin chuyên nghành

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN SINH HOẠT CHUNG TRONG DOANH TRẠI THEO HƯỚNG BỀN VỮNG VÀ GIỮ GÌN BẢN SẮC



Trong quân đội, hệ thống doanh trại được thiết kế, xây dựng theo tính đặc thù, nhằm đáp ứng mọi nhu cầu về làm việc, ăn, ở, sinh hoạt, huấn luyện,  hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, chăm sóc sức khỏe và sẵn sàng chiến đấu... Để tạo ra không gian sinh hoạt chung trong doanh trại quân đội phù hợp với yêu cầu công tác, huấn luyện, sinh hoạt của bộ đội, những năm qua, Viện Thiết kế- Bộ Quốc phòng đã nghiên cứu đưa ra một số giải pháp “Tổ chức không gian sinh hoạt chung trong doanh trại theo hướng bền vững và giữ gìn bản sắc”, góp phần nâng cao đời sống bộ đội, xây dựng quân đội chính quy, ngày càng hiện đại. Dưới đây, xin giới thiệu một số giải pháp tiêu biểu để các cơ quan, đơn vị có thể nghiên cứu, áp dụng:

 

Bộ đội Trung đoàn 42, Sư đoàn 395 (Quân khu 3) chăm sóc vườn tiểu cảnh.

 

Trước hết, tùy theo quy hoạch tổng thể, đặc điểm khuôn viên doanh trại, kinh phí, nhiệm vụ cơ quan, đơn vị để bố trí, chọn giải pháp thiết kế không gian sinh hoạt chung phù hợp, đảm bảo công năng sử dụng đạt hiệu quả cao. Trong hệ thống doanh trại, khi quy hoạch, cần xác định những yếu tố thuộc phạm vi không gian sinh hoạt chung gồm: kiến trúc lớn (nhà văn hóa, phòng Hồ Chí Minh…), kiến trúc nhỏ (bồn hoa, cây cảnh, hòn non bộ, bàn, ghế đá, hệ thống đèn trang trí, pa-nô áp phích, khẩu hiệu, sân bóng chuyền, cầu lông…). Kiến trúc nhỏ chính là yếu tố tạo nên sự phong phú, mang tính điểm nhấn, làm thay đổi trong không gian sinh hoạt chung, làm phong phú đời sống tinh thần của cán bộ, chiến sĩ. Do những đặc trưng riêng về chức năng, hình khối, tạo dáng, màu sắc…các kiến trúc nhỏ thường có tác dụng trang trí bổ sung, tô điểm cho môi trường kiến trúc cảnh quan thêm sinh động. Chúng thường được trang trí kết hợp với các yếu tố cảnh quan khác như: kiến trúc lớn, cây xanh, mặt nước, các tác phẩm nghệ thuật tạo hình…để tạo thành tổng thể cảnh quan thống nhất, hoàn chỉnh và hấp dẫn.

 

Trong tổ chức không gian sinh hoạt chung, cần làm nổi bật vai trò, ý nghĩa của không gian xanh đối với cuộc sống và sự phát triển của môi trường… Để đạt được điều đó, cần kết hợp hài hòa giữa yếu tố cây xanh với mặt nước, tạo thành bức tranh tổng thể mang giá trị thẩm mỹ cao, đồng thời có tác dụng điều hòa không khí. Phải xác định cây xanh- mặt nước có mối liên quan mật thiết, không thể tách rời trong môi trường sống. Không gian xanh giúp cải thiện điều kiện khí hậu (giảm bức xạ, giảm nhiệt độ không khí, tăng độ ẩm, che nắng, cản gió…), cải thiện chất lượng môi trường (giảm nồng độ bụi, giảm tiếng ồn, giảm nguy cơ hỏa hoạn, khử các chất độc hại,…) và làm đẹp cảnh quan (màu sắc, hình dáng đa dạng).

 

Công trình thanh niên của bộ đội Trung đoàn 335, Sư đoàn 324 (Quân khu 4).

 

Việc phối kết cây cũng cần chú ý theo nguyên tắc thành khóm, đám...theo quy mô, chiều cao, hình dáng, màu sắc phù hợp với yêu cầu sử dụng, bảo đảm tính hài hòa với cảnh quan xung quanh. Cây đứng độc lập phải cách xa cây khác tối thiểu ba lần chiều cao cây để đảm bảo cây phát triển được trọn vẹn vẻ đẹp về mọi phía. Cần thận trọng khi đưa các loại cây có cấu trúc độc đáo vào không gian chung, tránh làm mất đi sự hài hòa trong bố cục tổng thể. Cây có hoa nằm trong bố cục chung cần chú ý tỉ lệ phù hợp với các yếu tố xung quanh. Trong một bố cục cây, các cây đưa vào cần phù hợp nhau về thời gian sống. Trong một khóm hỗn hợp không nên dùng quá ba loại cây…

 

Ngoài yếu tố cây xanh, việc bố trí mặt nước cũng rất quan trọng. Bể nước thường được dùng làm trung tâm bố cục cho các trang trí nhỏ nằm trong tổng thể không gian, nhằm tô điểm thêm cảnh quan và cải thiện vi khí hậu khu vực xung quanh, đồng thời, có tác dụng nâng cao thẩm mĩ cho cán bộ, chiến sĩ. Trong doanh trại có thể sử dụng hai loại bể nước trang trí sau: Bể nước tĩnh và bể nước động. Bể nước tĩnh thường kết hợp với các yếu tố tạo cảnh khác (như non bộ; cây dưới nước như sen, súng). Cũng có trường hợp, chỉ sử dụng bể nước tĩnh thuần tuý (không có sự kết hợp các yếu tố khác).

 

Nếu dùng bể nước tĩnh trang trí non bộ và thả cây, phải bố trí bể nằm ở trung tâm bố cục. Để thưởng thức nghệ thuật non bộ và thả cây dưới nước, người ta thường đứng gần. Do đó kích thước bể không được quá lớn; nếu bể nhỏ, thường đặt trên bệ có độ cao ngang tầm mắt để dễ quan sát. Trường hợp này, vật liệu trang trí cho thành bể có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, đòi hỏi phải bài trí kết hợp với nước, nghệ thuật non bộ và cây để tăng giá trị trang trí của bể nước tĩnh. Bể nước tĩnh thuần tuý thường làm nhiệm vụ soi bóng các yêu tố phong cảnh là chính, thành bể thường thấp hoặc có khi cùng cốt với nền sân.

 

Đối với bể nước động (có vòi phun). Bể có tính chất trang trí cao nhờ sự hoạt động sinh động của các tia nước (khi nước được tung mạnh hay toả nhẹ như khói, nhiều hay ít tia, tia xiên hay tia thằng đứng …) hay sự gợn sóng của bể nước cũng như âm thanh đa dạng do tia nước phát ra. Bể nước động vừa mang đến cảm giác mát mẻ, vui mắt, đồng thời, lại tạo âm thanh sôi động, nhộn nhịp, vui tươi, làm tăng thêm niềm lạc quan, phấn khởi, yêu đời cho cán bộ, chiến sĩ.

 

Kết hợp hài hòa giữa các yếu tố tạo cảnh quan đẹp của Quân khu 1

 

Cùng với các yếu tố trên, cần đặc biệt coi trọng việc tổ chức bố trí đường dạo và biển hiệu. Đường dạo chính là lối dẫn trong không gian kiến trúc cảnh quan, hướng tầm mắt đến với những cảnh quan thiên nhiên đẹp. Vì thế, cần được thiết kế theo một vị trí nhất định để có thể bao quát được nhiều cảnh quan nhất có thể. Đường dạo ngoài chủ đích dẫn đến một khu vực nào đó còn mang tính tạo hình cho không gian. Các đường dạo này thường có cách tạo hình khác biệt như giật gấp khúc hay uốn lượn vòng tròn. Đường dạo được thiết kế theo nhiều kiểu dáng, nguyên liệu khác nhau nhưng thường là bằng vật liệu thiên nhiên. Điều quan trọng nhất là những vật liệu này phải chống trơn, không bị rêu mốc vì chúng tiếp xúc trực tiếp với mưa nắng. Hệ thống biển báo, chỉ dẫn, ký hiệu, … ngoài chức năng hướng dẫn giao thông đi lại, chỉ nơi chốn, chỗ ở, thông báo, chúng còn là "phương tiện" tham gia vào việc tổ chức thẩm mỹ không gian kiến trúc cảnh quan. Do đó, việc lựa chọn kiểu dáng, kích thước, cách trình bày, màu sắc phải đẹp, hài hòa, phù hợp với những nguyên tắc thẩm mỹ chung. Hệ thống biển báo phải được chế tạo thống nhất và tuân theo các quy định chung để dễ nhận biết và thuận tiện cho người sử dụng. Vị trí biển báo, chỉ dẫn, có thể bố trí dọc vỉa hè, đường dạo hoặc trong thảm cỏ. Việc lựa chọn kiểu loại và bố trí hệ thống cột đèn phụ thuộc vào yêu cầu chiếu sáng và trang trí thẩm mỹ phù hợp với từng khu vực chức năng khác nhau: cạnh đường giao thông, cạnh mặt nước, ven công trình, dọc đường dạo, sân tập luyện…..Ngoài ra còn rất nhiều yếu tố khác như ghế ngồi, màu sắc, tổ chức ánh sáng, tác phẩm nghệ thuật điêu khắc cũng góp phần nâng cao chất lượng không gian sinh hoạt chung. Dưới những tán cây xanh, bên những hồ nước nhỏ, không gian sinh hoạt chung tạo được nét đẹp văn hóa ấn tượng, lôi cuốn, thu hút cán bộ chiến sĩ. Đó có thể là nơi ôn bài, sinh hoạt tổ nhóm, hoạt động tập thể; đồng thời là nơi thư giãn, nghỉ ngơi sau những giờ tập luyện căng thẳng.

 

Không gian sinh hoạt chung là yếu tố không thể thiếu trong hệ thống doanh trại, gắn bó trực tiếp với sinh hoạt hàng ngày, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa tinh thần của cán bộ chiến sĩ, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, giáo dục bộ đội, tạo môi trường lành mạnh. Giải pháp “Tổ chức không gian sinh hoạt chung trong doanh trại theo hướng bền vững và giữ gìn bản sắc” của Viện Thiết kế đã được áp dụng tại nhiều đơn vị và đạt được những kết quả tích cực. Thời gian tới, Viện Thiết kế sẽ tiếp tục cập nhật, tìm hiểu, nghiên cứu thêm các giải pháp mới, mạnh dạn áp dụng vào công tác quy hoạch xây dựng doanh trại, góp phần tạo nên doanh trại quân đội chính quy, sáng, xanh, sạch đẹp./.

 

Ths.KTS. Bùi Thùy Dung

 

 

Tham khảo:                                         

- Nguồn ảnh sưu tầm.

- Tài liệu: Doãn Minh Khôi (2014)- Tổ chức môi trường công cộng - Nhà xuất bản xây dựng.



Gửi abc

Thảo luận về dự án: (0 Comments)